Metal patronları gücünü iktidardan alıyor...

Sendika
Görünüm

MESS (Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası) ile sendikalar (Türk Metal, Çelik-İş, Birleşik Metal-İş) arasında Ekim ayının sonunda başlayan grup toplu sözleşmesi tıkandı.

Patronların yüzde 3,2 ücret artışı ve 3 yıllık sözleşme dayatması sebebiyle tıkandı. Parasal içerikli 60’tan fazla maddenin çoğunda uyuşmazlık tutulmuş bulunuyor.

DİSK Birleşik Metal-İş (BMİS) 4 Aaralık’tan itibaren işyerlerinde eylemlere başladı. 8 Aralık’ta merkezi TİS komisyonunu toplayarak önümüzdeki sürece dair kararlar alacaklarını duyurdu.

Geçen toplu sözleşmedeki tutumu sebebiyle 50 bin üyesinin istifa ettiği (sonradan geri döndüler) Türk Metal ise, tarihinde pek az rastlanır biçimde bazı eylemlere kapı aralıyor ya da işçinin eylem taleplerinine cepheden itiraz etmiyor.

MESS’in dayatmalarıneler?

BMİS’in a çıklamasına göre, işkolunda ortalama ücretler ikramiye dahil net 2 bin 145 TL’dir. Sendikanın talebi ilk 6 ay, yüzde 30,47, net 695 TL’dir. Patronlar ise, enflasyon oranında ortalama yüzde 3,2 zam öneriyorlar.

MESS’in, bir dönem önceki grevin gerekçelerinden biri olan “3 yıllık TİS” dayatmasını bu dönem de önermektedir. 3 yıllık sözleşme demek, görece diğer 6 aylık zam oranlarından farklı olarak, ilk 6 ay zamının 1 yıl ötelenmesi demektir. Toplu sözleşmelerde bir önceki dönemin kayıplarını gidermek üzere ilk 6 ayda zam oranı yüksek tutulur sonraki 6 aylık dilimlerde bu oran düşmektedir. Sözleşme 3 yıllığa çıkınca, işçilerin 1 yıl gecikmesi, kaybı ortaya ıkmaktadır.

Uyuşmazlığın bir diğer önemli nedeni ise MESS’in esneklik uygulamalarını dayatarak ikramiyeleri fiili çalışmaya bağlamak istemesi, denkleştirme ve telafi çalışmasını sözleşme maddesi haline getirmek istemesi ve deneme süresinin 4 aya çıkartılmasını önermesidir.

Sektörün durumu

Otomotiv sektöründe üretimin sürekli artıyor. Toplu sözleşme kapsamındaki işyerlerin önemli bir kısmı otomotiv ana ve yan sanayideki işyerleri. Otomotivde, 2017 yılı Ocak-Ekim döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, toplam üretim yüzde 17, otomobil üretimi ise yüzde 27 oranında artmıştır.

BMİS’in verdiği rakamlara göre, 4 beyaz eşyanın (buzdolabı, çamaşır makinası, bulaşık makinası, fırın) 2017’nin ilk 10 ayında iç satışlarında yüzde 20,5 artış gerçekleşmiştir.

2017 yılının 10 aylık döneminde, Türkiye’nin toplam ham çelik üretimi yüzde 13,3 oranında artışla, 2016 yılının aynı dönemindeki 27.4 milyon tondan 31.05 milyon tona yükselmiştir.

İşçiler bu üretim artışlarından paylarını istiyorlar.

MESS’in gücünereden geliyor?

MESS dayatmaları geçtiğimiz dönem BMİS greviyle kısmen kırılmış, MESS içinden bir grup patron ayrılarak EMİS (Elektronik ve Metal İşverenleri Sendikası) kuruldu. Renault işçileri büyük bir mücadelenin öncüsü oldular ve tarihe ‘Metal Fırtına’ olarak geçen eylemler yaşandı.

Bu yılki sözleşme OHAL dönemine denk geliyor. AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan işverenlere seslendiği bir konuşmasında “OHAL’i biz iş dünyamız daha rahat çalışsın diye yapıyoruz. Grev tehdidi olan yere biz OHAL’den istifade ederek anında müdahale ediyoruz” demişti.

MESS gücünü OHAL, AKP hükümeti ve Cumhurbaşkanından alıyor. Bu nedenle metal işçilerini greve zorluyor, geçen dönem greve yol açak TİS maddelerini yeniden gündeme getiriyor. İşçileri OHAL ile grev yasağıyla tehdit eden AKH hükümeti, artan enflasyon, işsizlik ve hayat pahalılığı karşısında yüzmilyonlarca dolar kar eden otomotiv şirketlerinin korumalığını yapıyor.

İşçilerin gücünereden geliyor?

Metal işçileri çocuklarının geleceği için mücadele ediyor. Geçen dönemden deneyimleri var. Grev yasağı OHAL öncesinde de fiilen uylgulanıyordu ve metal işçisi yasaklansa da greve çıkmış, 3 gün sürdürmüştü.

Üstelik yakın zamanda yaşanan mücadele deneyimleri var: Zonguldak maden işçileri özelleştirme ve satış imkanı sağlamak isteyen hükümeti yeraltına inip işyerlerini terk etmeyerek geri adım artırdılar, torba yasadan ilgili madde değişikliğe gidilerek geçti.

Lüleburgaz Şişecam işçileri ki, 80 kişilik işten atılan işçi grubunun azınlık eylemiydi, OHAL sebebiyle valilikler yürüyüşlerini engellediler. Onlar yılmadı, aileleriyle birlikte kararlı durdular ve işe iade edildiler.

Metal ve otomotiv sektöründe 180 işyerinde 130 bin işçi toplusözleşme imzalayacak. Türkiye’nin ve Dünya’nın en büyük otomotiv ve elektronik işyerleri bunların arasında. MESS ile TİS görüşmelerine giren 3 sendika ayrı ayrı hareket ediyorlar. Oysa birleşmenin tam sırası, tam zamanı.

Tabanda esen ‘birleşme’ isteğinin gerçekleşmesi çok zor, sendika yönetimleri buna engeldir. Ancak işçiler birleşebilir. Bosch, Renault, Tofaş işçisi el ele verebilir ve sözleşmenin kaderini değiştirir. Sadece ekonomik açıdan değil, siyasi açıdan da grev hakkının kullanımasını sağlayarak anti demokratik OHAL uygulamasında büyük bir delik açabilirler.

İşçilerin birliği sermayeyi yenecek tek formüldür. Metal işçileriyle dayanışmaya!

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS

Facebook'ta İşçilerin Sesi