Asgari ücret: Yaşanır bir ücret olmalı...

Emek
Görünüm

Her yıl Aralık ayında, gelecek yılın asgari ücret miktarı belirleniyor. Bu ücret ‘Asgari Ücret Tespit Komisyonu’ tarafından belirleniyor.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu işçi, işveren ve hükümet adına 5’er temsilcinin katılımıyla oluşuyor. İşçi kesimini ‘en çok üyesi olan işçi sendikası’ Türk-İş; işverenleri TİSK (Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu), hükümeti de Çalışma Bakanlığı, yeni adıyla Aile, Çalışma ve Sos- yal Hizmetler Bakanlığı temsil ediyor. Kararlar ‘oy çokluğu’ ile alınıyor.

Tespit Komisyonunun bileşimine bakınca bu komisyondan işçiler için yaşanılır bir ücret çıkması beklenebilir mi? İşveren ve hükümet zaten aynı tarafta yer alıyorlar; oy çokluğunu hep elinde bulunduruyor. İşçi kesimi zaten azınlıkta. Üstelik, asgari ücretlilerin halinden anlamadığını defalarca ortaya koyan bir işçi konfederasyonu temsil ediyor. Asgari ücret ‘bir işçi’ için belirleniyor. İşçinin ailesi hesaba katılmıyor. Ücret belirlenirken ‘asgari’ olan hesaplanıyor. Tabii işverenler ekonomik krizden söz edecekler. İşverenler devletin verdiği desteğin (bugün için 100 TL) artmasını, asgari ücretin bölgelere ve işlere göre esnetil- mesini istiyorlar.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) enflasyon ya da asgari geçim gideri hesabı verilerinin eksikleri bir yana, TÜİK rakam- ları hiçbir zaman hükümet ve işveren tarafınca kabul edilmemiştir.

2019 yılı için TÜİK’in önerisi şöyledir: Ağır işler için 2 bin 213, orta işler için bin 978,80 ve hafif işler için bin 841.40 TL oldu. TÜİK ağır işlerde çalışan bir işçi için yüzde 37.4 yani 610 TL zam önerdi. Orta işler için 375 TL, hafif işler için ise 238 TL zam önerisinde bulundu. 2018 yılı başında bin 603 liraya çıkarılan net asgari ücretle 353 euro almak mümkündü. Asgari ücretin bir yıl önceki seviyesi korunmak istense yaklaşık 2 bin 153 lira olması gerekir. Bunda refah payı ve bir yılın kayıpları da bulunmuyor.

Asgari Ücret ile çalışanların sayısı yaklaşık 8 milyon. İşsizlik oranı yüzde 11,3. Hükümet ve patronlar yaygın hale gelen asgari ücret uygulamasını ve işsizliği kendileri için fırsata çevirmek istiyorlar. Sendikaların üzerinde anlaştığı bir rakam yok. Birbirinden farklı rakamlar ifade ediyorlar. Ancak sorun bu mu? Rakam tespiti mi? Önemli olan sözkonusu rakamı alacak bir mücadelenin yerine getirilmesi, örgütlenmesidir. Eksik olan budur ve her sendika işi bir diğerine havale ederek asgari ücretin yaşanılır bir seviyeye çıkartılması meselesini geçiştiriyor. Her yıl Asgari Ücret Tespit Komisyonunda yaşanan orta oyununun bu yıl farklı sergilenmesi için iradi bir neden yok. Ancak ekonomik kriz ve yaklaşan 31 Mart yerel seçimlerinin baskısı karşısında AKP hükümeti asgari ücreti yukarıya çekmek zorunda kalabilir. Bu da iyimser bir tahmin olur.

Çünkü biliyoruz ki, aşağıdan bir baskı olmaksızın sermaye ve hükümetin işçi lehine bir düzenleme yapması beklenmemeli. Yapılacak artışın da işverenlere destek mahiyetinde olacağını varsaymak yerinde olur. Bütçeden yani dolaylı olarak işçiden alınıp işverene verilecek bir destek olacaktır. Bütün bu oyunları temelinde kapitalizmin kar mekanizması vardır.

Sermaye sınıfı ve onların siyasi temsilcisi olarak AKP hükümeti, bir işçinin ölmeden çalışmasını ve yeni işçi çocuklar üretmesini sağlayacak asgari miktarı ücret olarak belirlemektedir. Diğer yandan işsizlik sebebiyle işçi sınıfının ucuz işgü- cüyle çalışmaya ikna edilmesini sağlamaktadır. İşsiz kalmak da- yanılamaz olduğundan, işçiler ucuz emek sömürüsüne zorla ikna edilmektedir. İşte bu zor kapitalist bir baskıdır ve işçilere sunulan tek seçenek yaşanabilir bir ücret elde etmeleri için fazla mesai yapmaları veya bir başka işte çalışmalarıdır. Yani haftada 55, 60 ve daha fazla saat çalışmak zorunda kalmalarıdır.

İşçi sınıfının kapitalizm altında yaşanılır bir ücret ve iş isteklerini kabul ettirebilmesi için mücade- le etmekten başka bir yolu bulunmuyor. Bu sadece Türkiye’de değil Dünya’nın tüm ülkelerinde geçerli bir yoldur. Fransa’da, İran’da ya da Amerika’da işçilerin talepleri, kendi mücadeleleriyle elde edilebilir.

İşçilerin Sesi Gazetesi, Aralık 2018

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS